کریم طاهرزاده بهزاد

کریم طاهرزاده بهزاد، از مشروطه‌خواهان فعال تبریز، در جریان ناآرامی‌های پس از شهادت آزادی‌خواهان در سال ۱۲۸۶ ناچار به ترک وطن شد. او هجده سال در تبعید زیست؛ ابتدا در استانبول، جایی که در دانشکده هنرهای زیبا به تحصیل پرداخت، و سپس در سال ۱۲۹۷ به برلین رفت و در آکادمی معماری برلین پذیرفته شد. طاهرزاده در برلین با جمعی از روشنفکران مهاجر ایرانی همکاری داشت و در انتشار روزنامه ایران‌شهر و مجله کاوه نقش مؤثری ایفا کرد. حاصل این دوره، نگارش کتاب پژوهشی سرآمدان هنر در سال ۱۳۰۲ بود که از نخستین تلاش‌ها برای مطالعه نظام‌مند هنر و معماری ایران به‌شمار می‌آید.با وجود پذیرش در دوره دکتری مدرسه عالی تکنیک برلین، او در سال ۱۳۰۵ به ایران بازگشت و فعالیت حرفه‌ای گسترده‌ای را آغاز کرد.
طاهرزاده در دو دوره کاری، آثار متعددی برجای گذاشت: نخست، هفت سال فعالیت در مشهد که مهم‌ترین دستاورد آن آرامگاه فردوسی بود؛ سپس در تهران و در بنگاه راه‌آهن، طراحی بناهای متعدد از جمله ساختمان خط و ابنیه در میدان راه‌آهن.کارنامه او بخشی مهم از معماری دوره آغازین شکل‌گیری حرفه معماری در ایران است و نشان می‌دهد که چگونه یک معمار مشروطه‌خواه توانست تجربه تبعید، دانش آکادمیک و دغدغه‌های فرهنگی را در خدمت ساختن هویت معماری نوین ایران قرار دهد.