گابریل گورکیان

گابریل گورکیان، معمار ارمنی‌تبار و از نخستین مروجان معماری مدرن در ایران، در سال ۱۲۷۹ در استانبول به دنیا آمد و در کودکی همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد. او پس از تحصیلات ابتدایی، برای ادامه آموزش به اتریش رفت و وارد مدرسه معماری آکادمی هنرهای کاربردی وین شد؛ مرکزی که در آن دوران یکی از کانون‌های اصلی شکل‌گیری هنر و معماری مدرن اروپا بود. گورکیان در سال ۱۹۲۲ فارغ‌التحصیل شد و پس از سفر به چند کشور اروپایی، در پاریس اقامت گزید و به‌سرعت در محافل پیشرو معماری شناخته شد. آثار او در نمایشگاه‌های معتبر، از جمله سالن پاییزه پاریس، در کنار آثار لوکوربوزیه به نمایش درآمد و جایگاهش را در جریان معماری نوگرا تثبیت کرد.
او از اعضای فعال کنگره بین‌المللی معماری مدرن (CIAM) بود و در نخستین دوره این گردهمایی مسئولیت دبیری جلسات را بر عهده داشت. گورکیان در سال ۱۳۱۲ به ایران بازگشت و طی چند سال اقامت در تهران، با مدیریت دفتر معماری شهرداری و طراحی بناها و باغ‌های مدرن، نقشی مهم در معرفی اصول معماری مدرن ایفا کرد. او در اواخر دهه ۱۳۱۰ دوباره ایران را ترک کرد و در اروپا و سپس آمریکا به فعالیت حرفه‌ای و تدریس ادامه داد.
گورکیان تا پایان عمر از چهره‌های اثرگذار معماری مدرن باقی ماند و در سال ۱۹۷۰ در آنتیب فرانسه درگذشت.