آندره گدار

آندره گدار، معمار و باستان‌شناس فرانسوی، در سال ۱۸۸۱ در شومن فرانسه به دنیا آمد. او پس از تحصیل در مدرسه بوزآر و فارغ‌التحصیلی در رشته معماری در سال ۱۹۰۹، فعالیت حرفه‌ای خود را با سفر به خاورمیانه آغاز کرد؛ ابتدا در مصر و سپس در بغداد. با شروع جنگ جهانی اول به ارتش فرانسه پیوست و پس از آن در پاریس اقامت گزید. در سال ۱۹۱۹ با یدا روبی، هنرمند و نقاش، ازدواج کرد؛ یدا بعدها همراه و همکار او در پروژه‌های باستان‌شناسی افغانستان، به‌ویژه بامیان، شد.سال ۱۹۲۸ نقطه عطف زندگی گدار بود؛ زمانی که با قرارداد بیست‌ساله به ایران آمد و مهم‌ترین دورهٔ کاری خود را در حوزه‌های باستان‌شناسی و معماری آغاز کرد. او با همراهی یدا به پژوهش، حفاری و طراحی معماری پرداخت و نتایج کارهایش را در نشریات معتبر منتشر کرد. از مهم‌ترین آثار معماری او در ایران می‌توان به آرامگاه حافظ و موزه ایران باستان اشاره کرد که بازتاب‌دهندهٔ نگاه ویژهٔ او به پیوند سنت و مدرنیته‌اند.
گدار تا سال ۱۳۳۹ در ایران فعالیت کرد و سپس به پاریس بازگشت. آخرین اثر مهم او، کتاب هنر ایران، جمع‌بندی پژوهش‌های چند دهه‌اش دربارهٔ فرهنگ و معماری ایران است. نقش گدار در تاریخ معماری ایران فراتر از طراحی چند بناست و آثار او در شکل‌گیری روایت مدرن معماری ایران تأثیری ماندگار داشته‌اند.