کتاب خانه-باغ زاویه آخرین اثر منتشرشده از سوی بنیانگذاران و همراهان معماری دوران تحول است که در اسفند ۱۴۰۳ منتشر شده است. این کتاب حاصل پژوهشی مستند درباره یکی از نمونه‌های شاخص خانه-باغ‌های مدرن تهران است و با هدف ثبت، تحلیل و معرفی معماری خانه-باغ خانوادگی علی‌اکبر زاویه در منطقه دزاشیب به نگارش درآمده است. نویسندگان این اثر تلاش کرده‌اند ضمن مستندسازی ویژگی‌های کالبدی و تاریخی این بنا، جایگاه آن را در روند تحولات معماری معاصر ایران مورد بررسی قرار دهند.
این کتاب برای نخستین‌بار به صورت اختصاصی به مطالعه و تحلیل یک خانه-باغ مدرن می‌پردازد و از منظرهای مختلف معماری، تاریخی و هنری، زمینه‌های شکل‌گیری این گونه از فضاهای مسکونی را بررسی می‌کند. در این پژوهش، روند پیدایش خانه-باغ‌های مدرن شهری، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری آن‌ها، ویژگی‌های کالبدی و فضایی، دوره‌بندی تاریخی و تحولات سبک‌شناسانه این آثار مورد مطالعه قرار گرفته است. همچنین تلاش شده تا ارتباط این بناها با تغییرات اجتماعی، فرهنگی و شیوه‌های جدید زندگی در تهران معاصر تبیین شود.
خانه زاویه در دوره‌ای ساخته شده که فعالیت نسل سوم آرشیتکت‌های تحصیل‌کرده ایران در حال گسترش بود. با این حال، این بنا از نظر ترکیب‌بندی حجمی، سازماندهی فضاها، نحوه استفاده از عناصر معماری و جزئیات اجرایی، همچنان پیوندی آشکار با اصول و رویکردهای معماری نسل دوم آرشیتکت‌های مدرن ایران دارد. همین ویژگی، خانه زاویه را به نمونه‌ای قابل توجه در مطالعه روند انتقال و تداوم اندیشه‌های معماری مدرن در ایران تبدیل کرده است.
در این کتاب، خانه زاویه به عنوان نمونه‌ای از خانه-باغ‌های شهری معرفی شده که با بهره‌گیری از ایده پلان آزاد و توجه به نیازهای یک خانواده معاصر، تلاش کرده است میان فضای معماری و فضای باغ ارتباطی منسجم برقرار کند. نویسندگان با بررسی نقشه‌ها، تصاویر، اسناد و ویژگی‌های فضایی بنا، چگونگی شکل‌گیری این ارتباط و تأثیر آن بر کیفیت زندگی ساکنان را تحلیل کرده‌اند.
تمرکز اصلی کتاب بر ارزش‌های معماری، فضایی و هنری این خانه-باغ است. در کنار معرفی ویژگی‌های بنا، روند شکل‌گیری آن در بستر تحولات معماری معاصر ایران نیز مورد توجه قرار گرفته و جایگاه آن در تاریخ معماری مسکونی کشور بررسی شده است. از این منظر، کتاب خانه-باغ زاویه علاوه بر آنکه مطالعه‌ای موردی درباره یک اثر معماری است، می‌تواند به عنوان بخشی از تاریخ معماری دوران گذار ایران در حوزه فضاهای مسکونی نیز مورد استفاده پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گیرد.
انتشار این اثر در ادامه فعالیت‌های پژوهشی و انتشاراتی مجموعه معماری دوران تحول انجام شده است؛ مجموعه‌ای که در سال‌های اخیر با تمرکز بر شناسایی، مستندسازی و معرفی آثار ارزشمند معماری معاصر ایران، مجموعه‌ای از کتاب‌ها و پژوهش‌های تخصصی را منتشر کرده است. خانه-باغ زاویه نیز در همین راستا، تلاشی برای ثبت و حفظ بخشی از میراث معماری نوین تهران و گسترش شناخت نسبت به نمونه‌های کمتر شناخته‌شده معماری معاصر ایران به شمار می‌آید.
گفت‌وگو با ژان نوول؛ ساختمان، یک عصاره است؛ یک قطعه از پاریس
26/05/1405
این مصاحبه بخشی از مجله‌ی Beaux Arts است
